Hoàn thiện khung pháp lý bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng

Trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin nói chung và môi trường mạng nói riêng, việc bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em trong bối cảnh mới đặt ra nhiều thuận lợi nhưng cũng có không ít khó khăn, thách thức, đòi hỏi phải có môi trường mạng an toàn, lành mạnh.

Đặc biệt, có khung pháp lý và chính sách, chương trình phù hợp trong nâng cao nhận thức, tăng cường năng lực và duy trì tính tích cực mạng lưới bảo vệ trẻ em ở các cấp.

Khó lường trước các hình thức xâm hại trẻ em trên mạng

Việc tiếp xúc, sử dụng không gian mạng từ sớm giúp trẻ em tìm hiểu những kiến thức phục vụ học tập, mở rộng và nâng cao kiến thức, nhưng đồng thời cũng gây nên nhiều hệ lụy khôn lường. Điều đáng nói là nhiều đối tượng đã lợi dụng và sử dụng không gian mạng để lừa gạt, dụ dỗ trẻ em; xâm phạm đến tính mạng của trẻ.

Hiện nay, trẻ em đã trở thành đối tượng để những tội phạm hoạt động trên môi trường mạng lợi dụng, gây ra những hành vi xâm phạm và chiếm đoạt, lừa đảo về mặt kinh tế. Gần đây nhất, báo chí liên tục thông tin về những vụ việc liên quan đến sử dụng, khai thác các thông tin bí mật riêng tư của trẻ để nhắn tin, gọi điện gây áp lực rồi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của cha mẹ, người thân. Ví dụ gọi điện đến thông báo con đi cấp cứu, con mua hàng online nợ tiền… đã xảy ra ở những thành phố lớn và chắc chắn còn lan tỏa đến những vùng kinh tế - xã hội khó khăn.

Trẻ em tiếp xúc với môi trường mạng còn có nguy cơ tiếp xúc với các thông tin độc hại (khiêu dâm, bạo lực, m.a t.ú.y, các hành vi tiêu cực…); bị phát tán thông tin riêng tư. Có những loại tội phạm đi săn lùng trẻ em, chỉ chờ sơ hở thông tin để dụ dỗ, thậm chí có những hành vi bên ngoài như bắt cóc, hiếp dâm.

Tiếp xúc với môi trường mạng với thời gian lâu, trẻ dễ trở nên nghiện mạng xã hội, nghiện game dẫn đến rơi vào cuộc sống không thực tế, bị ám ảnh bởi những hình ảnh trong game, gây ảnh hưởng sức khỏe, tinh thần và rất khó để cai nghiện. Nguy cơ đáng báo động hiện nay là chuyện bắt nạt trực tuyến, đánh nhau rồi quay clip đẩy lên mạng. Nguy hiểm hơn là việc dụ dỗ, lôi kéo trẻ vào các hành vi như quấy rối, lừa đảo, dọa nạt, đóng tiền hoặc thậm chí ép tham gia những hành động phi pháp…

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trẻ em bị xâm hại, trong đó có nguyên nhân trẻ chưa đủ kiến thức để nhận thức hết mối nguy hại khi tham gia trên môi trường mạng, từ đó chưa có cách để phòng, tránh, dễ bị lôi kéo để thực hiện các hành vi trái đạo đức, trái pháp luật. Trẻ chưa có sự quan tâm sát sao của gia đình, nhà trường trong việc trang bị những kiến thức khi tham gia môi trường mạng. Trong khi đó, các quy định pháp lý liên quan đến bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng ở nước ta hiện còn thiếu và chưa đồng bộ dẫn đến thiếu các cách thức nhận dạng, cảnh báo cho trẻ em về những rủi ro, hệ lụy, hệ quả khi tham gia mạng xã hội, gây khó khăn trong quản lý đối tượng trẻ em bị xâm hại trên môi trường mạng; chưa có cơ chế thu thập, giám sát dữ liệu, báo cáo và chuyển tuyến về trẻ em bị xâm hại tình dục.

Bên cạnh đó, quy định về trách nhiệm, quyền hạn của các ngành, các cấp trong công tác phòng ngừa, tiếp nhận thông tin, can thiệp sớm, bảo vệ khẩn cấp, phục hồi và tái hòa nhập cộng đồng cho trẻ em bị xâm hại, bóc lột, bị mua bán... trên môi trường mạng còn chưa cụ thể, rõ ràng.

Hệ thống pháp luật về bảo vệ trẻ em được quan tâm

Trong thời gian qua, hệ thống pháp luật về chăm sóc, bảo vệ và giáo dục trẻ em nói chung và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng rất được quan tâm xây dựng và thường xuyên cập nhật, điều chỉnh để phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Có thể thấy rằng, hệ thống pháp lý liên quan đến vấn đề này đã được bao quát tương đối đầy đủ các nội dung ở các cấp độ khác nhau.

Ở mức độ cao nhất là các văn bản được ban hành bởi Quốc hội, có một hệ thống các luật liên quan đến lĩnh vực bảo vệ trẻ em và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng như: Luật Trẻ em, Luật An ninh mạng, Luật An toàn thông tin mạng và Luật Tiếp cận thông tin; Nghị quyết số 121/2020/QH14 ngày 19/6/2020 về tiếp tục tăng cường hiệu lực, hiệu quả việc thực hiện chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại trẻ em...

Chính phủ cũng đã ban hành rất nhiều văn bản pháp lý, trong đó có các nghị định liên quan đến quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin mạng; các nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành các văn bản luật, xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực liên quan đến việc cung cấp thông tin trên mạng internet. Các hoạt động báo chí, xuất bản, bảo đảm an ninh mạng… đều có những quy định liên quan đến vấn đề bảo vệ trẻ em. Các bộ, ngành liên quan cũng đã ban hành nhiều văn bản liên quan đến việc bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng.

Ông Nguyễn Đức Tuân, Giám đốc Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp không gian mạng Việt Nam, Bộ Thông tin và Truyền thông cho biết, trong dự thảo Nghị định Sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng do Bộ thông tin và Truyền thông đang xây dựng thì trẻ em là một căn cứ lớn cho việc đưa các nội dung quản lý liên quan bảo vệ trên môi trường mạng vào Dự thảo.

Dự thảo cũng đưa ra khái niệm về hành vi xâm hại trẻ em, thông tin độc hại đối với trẻ em trên môi trường mạng; đồng thời nhấn mạnh việc bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên trên môi trường mạng là một trong những biện pháp quản lý quan trọng để thúc đẩy sự phát triển cũng như quản lý internet hiệu quả.

Dự thảo quy định các mạng xã hội, kênh thông tin có lượng người dùng lớn (khoảng 10.000 người theo dõi trở lên) cần cung cấp thông tin xác thực; thực hiện việc đăng ký độ tuổi; có tính năng thông báo, cảnh báo, chặn lọc, gỡ bỏ các nội dung gây hại, không phù hợp với trẻ em và phải có bộ phận chuyên trách xử lý các yêu cầu để cơ quan quản lý có thể sẵn sàng phối hợp khi cần. Cùng đó, phải có biện pháp để xác thực định danh trẻ em và giới hạn thời gian sử dụng cho trẻ. Trong trường hợp trẻ em có đăng ký tài khoản sử dụng thì phải có biện pháp giúp cha mẹ, người chăm sóc trẻ giám sát các hoạt động của trẻ em…

Việt Nam đã có những nỗ lực không ngừng trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp luật và chính sách để tăng cường bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Tuy nhiên sự phát triển nhanh chóng của cách mạng công nghiệp 4.0 nói chung, công nghệ thông tin và môi trường mạng nói riêng cũng gây áp lực cho những người hoạch định chính sách và xây dựng pháp luật. Điều này đòi hỏi các nội dung, văn bản cần phải liên tục được điều chỉnh, chỉnh lý để cập nhật những vấn đề mới phát sinh từ thực tiễn, từ đó đáp ứng được nhu cầu bảo vệ trẻ em trên không gian mạng hiện nay.

Tích cực hoàn thiện khung pháp lý

Theo Cục trưởng Cục Trẻ em (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) Đặng Hoa Nam, quá trình không ngừng hoàn thiện pháp luật và chính sách để tạo cho trẻ em môi trường an toàn và khuyến khích sự sáng tạo, đẩy mạnh tương tác trên môi trường mạng là một yêu cầu bức thiết, lâu dài.

Ông Nam cho rằng, trong quá trình hoàn thiện pháp luật, chính sách về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, cần chú ý các quan điểm và cách tiếp cận sau: Có chế tài ngăn chặn, xử lý các hành vi, hậu quả của vi phạm quyền trẻ em nói chung, xâm hại trẻ em nói riêng trên môi trường mạng tương ứng với những hành vi ở trong đời thực; chú ý việc đánh giá hậu quả của nó tác động đến trẻ em trước mắt và lâu dài, đặc biệt là liên quan đến vấn đề tâm lý, tình cảm, đạo đức…; tăng cường trách nhiệm bảo vệ trẻ em của các cơ quan, tổ chức, cá nhân, gia đình, nhà trường ở trong đời thực tương ứng ở trên môi trường mạng; tăng nặng, dùng những chế tài và xử lý đủ răn đe đối với hành vi lợi dụng môi trường mạng để xâm hại trẻ em.

Ông Nam nêu ví dụ, gần đây có những nghệ sĩ, người nổi tiếng, youtuber, blogger, facebooker có lượng tương tác và người theo dõi rất lớn trên môi trường mạng, nhưng những hành vi của họ nêu gương xấu, thậm chí là lợi dụng sự nổi tiếng để thu lợi bất chính, xâm hại những người hoạt động trên môi trường mạng nói chung và trẻ em nói riêng. Tuy nhiên, chúng ta thiếu căn cứ pháp lý để xử lý và đánh giá hậu quả.

Cục trưởng Cục Trẻ em cũng nhấn mạnh đến trách nhiệm của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân cung cấp dịch vụ và thu lợi từ môi trường mạng trong chặn, lọc, gỡ những thông tin, hành vi gây hại cho trẻ trên môi trường mạng... Tại một số hội thảo quốc tế được tổ chức nhiều năm trước, khi trên môi trường mạng mới chỉ có những website, trang thông tin mạng hoạt động và chưa có mạng xã hội như bây giờ, rất nhiều nhà nghiên cứu đã khẳng định, nếu không ràng buộc trách nhiệm của các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân hoạt động và thu lợi từ môi trường mạng, công nghệ thông tin thì rất khó để bảo vệ người dân và bảo vệ trẻ em. Đến thời điểm này, chúng ta đang bộc lộ những khe hở về mặt pháp luật trong việc quản lý, xử lý các doanh nghiệp hoạt động đặt máy chủ ở nước ngoài.

Còn theo bà Nguyễn Thị Mai Thoa, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, cần phải nhận diện một cách đầy đủ những hành vi nào là xâm hại trẻ em trên môi trường mạng, những hành vi nào là có nguy cơ để quy định đầy đủ ở trong các văn bản pháp luật. Bên cạnh đó, cần phải quy định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan; các mức độ, biện pháp xử lý cụ thể cho mỗi hành vi vi phạm có đủ sức răn đe để áp dụng trên thực tế, cảnh báo cho hành vi vi phạm tiếp theo.

Có một thực tế là trẻ em, thanh thiếu niên khi tiếp xúc với những nội dung độc hại trên môi trường mạng thường lựa chọn việc im lặng và cho qua thay vì lên tiếng, báo cáo và tìm kiếm sự hỗ trợ, e ngại tìm đến những kênh tiếp nhận và trợ giúp. Do đó, bên cạnh việc điều chỉnh, chỉnh lý các văn bản, nghị định pháp luật về bảo vệ trẻ em thì việc trang bị kiến thức, kỹ năng số cho trẻ em theo từng độ tuổi để các em biết tự bảo vệ mình và biết cách tương tác an toàn trên môi trường mạng là rất cần thiết./.

Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho chức sắc, chức việc tôn giáo: Tạo cầu nối thêm "tốt đời, đẹp đạo

 

Bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh cho chức sắc, chức việc tôn giáo là việc cần thiết vì đây là “kênh” tuyên truyền, vận động hiệu quả nhất đến đồng bào có đạo về chấp hành chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, đồng thời cảnh giác trước sự lôi kéo của thế lực thù địch. Qua đó, đồng bào có đạo tăng cường gắn bó, đồng hành với dân tộc, tích cực góp phần vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc.

"Mưa dầm thấm lâu"

Năm 2003, Quân khu 3 là địa bàn đầu tiên trên cả nước mở lớp thí điểm bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho chức sắc, chức việc các tôn giáo tại TP Hải Phòng. Từ đó đến nay, nhận rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của công tác này, các địa phương trên cả nước đã chú trọng, chủ động trong tổ chức và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Theo thống kê của Cục Dân quân tự vệ (Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam)-Cơ quan Thường trực Hội đồng Giáo dục QP, AN Trung ương: Tính từ năm 2019 đến hết quý I-2024, cả nước đã tổ chức được 380 lớp bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho hơn 32.000 chức sắc, chức việc các tôn giáo với phương châm không làm ồ ạt, hình thức mà chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả. Như “mưa dầm thấm lâu”, sau khi tham gia các lớp bồi dưỡng kiến thức QP, AN, các vị chức sắc, chức việc tôn giáo thông qua các hoạt động sinh hoạt tôn giáo tiếp tục tuyên truyền, vận động tín đồ thực hiện nghiêm đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, chấp hành pháp luật, cảnh giác trước âm mưu, thủ đoạn lôi kéo của các thế lực thù địch, thực hiện đúng phương châm “sống tốt đời, đẹp đạo”.

Các chức sắc tôn giáo thể hiện vai trò quan trọng trong kết nối, tác động đến tín đồ tích cực tham gia vào hoạt động giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, góp sức xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân. Quá trình triển khai các hoạt động phối hợp với chính quyền đã hình thành một số mô hình hiệu quả, thể hiện rõ nét vai trò của chức sắc, người đứng đầu cơ sở tôn giáo. Như tại Thủ đô Hà Nội, đồng bào Công giáo có phong trào xây dựng “Xứ, họ đạo tiên tiến” gắn với Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; Phong trào “Mỗi người Công giáo Thủ đô là một công dân tốt”; mô hình “Xứ, họ đạo tham gia bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu”; “Giáo họ tự quản về an ninh trật tự”; “Tổ lương giáo đoàn kết bảo vệ an ninh Tổ quốc”.

Ở nhiều địa phương khác cũng có các mô hình, phong trào hiệu quả, như: “Phật tử tham gia giữ gìn an ninh, trật tự và xây dựng văn minh đô thị” (tỉnh Quảng Trị); "Phật giáo thành phố Vinh tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và xây dựng văn minh đô thị" (tỉnh Nghệ An); “Tăng ni, phật tử tham gia giao thông văn hóa-an toàn” (tỉnh Lạng Sơn); “Chư tăng, phật tử chùa Huệ Quang tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” (thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang)...

Đại đức Thích Quảng Hỷ, Trụ trì chùa Thanh Lanh (xã Trung Mỹ, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc) đã tham gia lớp bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho chức sắc, chức việc các tôn giáo trên địa bàn Quân khu 2 và TP Hà Nội tổ chức vào tháng 10-2022, cho biết: "Những nội dung được phổ biến tại lớp bồi dưỡng kiến thức QP, AN là những vấn đề lớn, có tính thời sự, rất bổ ích đối với tăng, ni tỉnh Vĩnh Phúc nói riêng và tín đồ Phật giáo Việt Nam nói chung. Khóa bồi dưỡng giúp chúng tôi bổ sung, cập nhật nhiều kiến thức về QP, AN, pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo và đặc biệt là nhận diện rõ âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch, đối tượng xấu, từ đó nâng cao cảnh giác, sinh hoạt tôn giáo ổn định theo đúng pháp luật. Với bổn phận, trách nhiệm của mình, chúng tôi đã mang những kiến thức, thông tin lĩnh hội được để truyền đạt lại cho các tín hữu, tín đồ, phật tử, góp phần củng cố tinh thần đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo, thực hiện tốt trách nhiệm của công dân để đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.

Những kết quả tích cực

Tại Hội nghị biểu dương các tổ chức tôn giáo có đóng góp trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (ngày 30-8-2022), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh: "Đất nước có phong trào gì thì các tôn giáo hưởng ứng tích cực, đóng góp hiệu quả cho phong trào đó. Đất nước có khó khăn, thách thức thì với tinh thần đại đoàn kết, tôn giáo đồng hành cùng đất nước vượt qua mọi khó khăn, thử thách để xây dựng và bảo vệ đất nước. Đất nước có thuận lợi và thời cơ thì tôn giáo thúc đẩy mạnh mẽ để phát triển đất nước hùng cường, thịnh vượng và nhân dân ấm no, hạnh phúc".

Thực tế cho thấy, trong suốt quá trình đấu tranh giành độc lập, tự do và xây dựng đất nước, hàng chục nghìn chức sắc, chức việc, tín đồ các tôn giáo đã tham gia, có nhiều đóng góp quan trọng. Thông qua công tác bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho chức sắc, chức việc các tôn giáo, vai trò, trách nhiệm của các tôn giáo đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc càng được phát huy. Thời gian qua đã có nhiều chức sắc, chức việc các tôn giáo tích cực vận động thanh niên là tín đồ tôn giáo nhập ngũ. Điển hình như tại huyện Thống Nhất, tỉnh Đồng Nai, trong số thanh niên lên đường nhập ngũ năm 2024 có hơn 70% là đồng bào Công giáo. Linh mục Ngô Công Sứ, Quản hạt Giáo hạt Gia Kiệm, Chánh xứ Giáo xứ Ninh Phát (huyện Thống Nhất) chia sẻ: “Một người công giáo tốt phải là một công dân tốt, kính Chúa, yêu quê hương, đất nước và phải có trách nhiệm với xã hội, làm tròn nghĩa vụ công dân, trong đó có nghĩa vụ quân sự”.

Theo Ban Từ thiện xã hội Trung ương, Giáo hội Phật giáo Việt Nam, năm 2023, số tiền tăng ni, phật tử, các cơ sở Phật giáo trên cả nước ủng hộ hoạt động từ thiện đạt hơn 2.000 tỷ đồng. Từ đầu năm 2024 đến nay, Giáo hội Phật giáo các cấp và tăng ni, phật tử trong cả nước đã đóng góp cho công tác từ thiện số quà và tiền trị giá hàng trăm tỷ đồng. Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã phát động hưởng ứng Chương trình “Vì Trường Sa xanh”; Chương trình “Triệu tấm lòng yêu thương, nghìn mái nhà hạnh phúc” xây dựng nhà đại đoàn kết tặng hộ nghèo tỉnh Điện Biên nhân dịp kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ.

Bên cạnh bồi dưỡng kiến thức QP, AN, cấp ủy, chính quyền các cấp thường xuyên quan tâm, gặp gỡ, trao đổi, thăm hỏi các chức sắc, chức việc, đại diện các cơ sở tôn giáo, nhất là vào các dịp lễ lớn, từ đó tạo sự gắn bó, tin tưởng, đoàn kết, đồng thuận cao. TP Hà Nội là một trong nhiều địa phương đã thực hiện tốt việc này; trong đó, cách làm của Ban CHQS quận Ba Đình được cho là khá sáng tạo, phù hợp, mang lại kết quả tốt.

Thượng tá Nguyễn Văn Quý, Chỉ huy trưởng Ban CHQS quận Ba Đình, cho biết: Theo quy định, cấp quận không tổ chức lớp bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho chức sắc, chức việc tôn giáo. Tuy nhiên, Ban CHQS quận đã tham mưu với chính quyền linh hoạt tổ chức hội nghị phổ biến kiến thức QP, AN cho chức sắc, chức việc tôn giáo hoặc thông qua các buổi gặp gỡ, các cuộc họp để tuyên truyền, phổ biến kiến thức QP, AN. Mỗi dịp lễ lớn của các tôn giáo, chính quyền và cơ quan quân sự địa phương tổ chức đến thăm hỏi, chúc mừng chức sắc, tín đồ để tăng cường tình cảm đoàn kết, sự thông hiểu giữa chính quyền và đồng bào có đạo./.

Chiến dịch Điện Biên Phủ: Ngày 23-4-1954, cuộc chiến ác liệt tại cứ điểm 206

Chiến dịch Điện Biên Phủ: Ngày 23-4-1954, bầu trời lại rung lên tiếng động cơ máy bay. Lần này là những chiếc Hellcat nối nhau bổ nhào ném bom xuống cứ điểm 206, nơi chúng nghi bộ đội ta đã chiếm lĩnh. Đây chính là cơ hội cho những khẩu đội trọng liên phòng không của ta.

Về phía địch: 7 giờ 30 phút ngày 23-4, vài tên lính lê dương của Bán lữ đoàn 13 chạy thoát về tới Mường Thanh, báo tin cứ điểm 206 đã thất thủ từ nửa đêm. Sau giây phút sững sờ, De Castries đưa ra ý kiến cần phản kích giành lại vị trí đã mất. Langlais và Bigeard đều không tán thành, cho rằng làm như vậy sẽ hy sinh nốt những lực lượng ứng chiến cuối cùng của tập đoàn cứ điểm, kể cả trong trường hợp phản kích thành công thì cũng không còn lực lượng để duy trì cứ điểm 206 trước những cuộc tiến công mới sẽ còn tiếp tục. De Castries vẫn giữ quyết định của mình. Langlais giao cho Bigeard nhiệm vụ tổ chức cuộc phản kích.

Bigeard điều các lực lượng dự bị còn lại, gồm: Tiểu đoàn 2 thuộc Trung đoàn dù tiêm kích số 1, Tiểu đoàn dù 6 và Tiểu đoàn 1 thuộc Trung đoàn lê dương số 2 lên khu trung tâm đề kháng Eliane, rút toàn bộ Tiểu đoàn lê dương dù số 2 đang đóng ở đây về Mường Thanh. Tiểu đoàn dù này mới được tăng cường từ ngày 10-4, tuy đã bị tổn thất nặng chỉ còn gần 400 người, nhưng vẫn là đơn vị mạnh nhất có thể tiến hành tốt cuộc phản kích. Bigeard yêu cầu không quân dùng 12 máy bay tiêm kích và 4 máy bay ném bom B26 đánh phá hệ thống chiến hào trước cứ điểm 206 và một số mục tiêu sẽ được chỉ định từ 13 giờ 45 phút. Pháo binh của tập đoàn cứ điểm được lệnh sẽ bắn 1.200 phát đại bác và súng cối vào cứ điểm 206 sau khi máy bay oanh tạc.

Về phía ta: Buổi trưa, trời nắng to trên cánh đồng Mường Thanh, không gian hoàn toàn yên tĩnh. Các chiến sĩ Đại đội 213 thuộc Trung đoàn 88 phòng ngự trên sân bay, sau bữa cháo nóng ăn với đường phên ngon lành, trừ những người làm nhiệm vụ cảnh giới, còn lại đều ngả lưng trong hầm ếch cho giãn gân cốt. Chợt có lệnh từ Sở Chỉ huy Mặt trận: "Chuẩn bị đánh địch, tản rộng đội hình, địch sắp oanh tạc".

Đại đội trưởng Mai Viết Thiềng ra lệnh đánh thức bộ đội, chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu. Chỉ 10 phút sau, đã nghe tiếng động cơ. Máy bay địch xuất hiện rất nhanh. Những chiếc máy bay B26 bay thành từng tốp theo đội hình mũi tên. Các chiến sĩ cao xạ lập tức nổ súng. Những đám khói trắng bao bọc lấy máy bay. Chúng chuyển sang đội hình hàng dọc, nối đuôi nhau lượn vòng và bắt đầu thả bom. Tiếng nổ nhức óc. Những tấm ghi lát đường băng tung lên, rồi tai ù đi, chỉ thấy những cột đất và bụi đỏ bùng lên, mặt đất rung chuyển.

Địch thả hàng trăm trái bom nhưng chỉ có một số rơi trúng trận địa và sân bay. Trên mạng lưới điện thoại của các đơn vị vang lên lời kêu gọi của Bộ Chỉ huy Mặt trận: "Các đồng chí bộ binh, pháo binh! địch bắt đầu phản kích! các đồng chí hãy bình tĩnh, anh dũng, quyết tâm hiệp lực bẻ gãy trận phản kích này".

Bầu trời lại rung lên tiếng động cơ máy bay. Lần này là những chiếc Hellcat nối nhau bổ nhào ném bom xuống cứ điểm 206, nơi chúng nghi bộ đội ta đã chiếm lĩnh. Đây chính là cơ hội cho những khẩu đội trọng liên phòng không của ta. Một chiếc Hellcat trúng đạn lao xuống cắm đầu trên cánh đồng, đùn lên một cột khói đen kịt. Đây là trận oanh tạc dữ dội nhất từ ngày đấu chiến dịch. Dứt đợt oanh tạc của không quân, pháo binh địch trút đạn vào cứ điểm 206. Những trận địa cối từ các cứ điểm Huguettet 3 và Huguettet 4, từ trung tâm Mường Thanh cùng với ba xe tăng đồng loạt nổ súng yểm hộ cho cuộc tiến công.

Tiểu đoàn lê dương dù 2 chia làm hai cánh tiến ra sân bay, cánh chính có xe tăng mở đường tiến về trận địa của Trung đoàn 88, cánh phụ tiến về trận địa của Trung đoàn 141.

Chờ địch vừa triển khai xong đội hình, Tiểu đoàn trưởng Quốc Trị chỉ huy Tiểu đoàn 23 phòng ngự trên sân bay, ra lệnh: "Mục tiêu cột đèn số 3, trước 208, lựu pháo, bắn". Pháo binh ta lúc này mới lên tiếng. Sau những tiếng rít như xé vải, những cột khói đen trùm lên đám đông quân địch. Chúng đã nhận được đòn phủ đầu ngay từ vị trí xuất phát. Nhưng bọn lính dù không chịu lui. Chờ pháo ta ngừng bắn, chúng tiếp tục xông về phía trận địa ta. Một số lợi dụng đường rãnh thoát nước dọc sân bay. Một số lợi dụng những hố bom vừa xuất hiện trên đường băng.

Các chiến sĩ Đại đội 213 nín lặng chờ quân địch tới thật gần, mới đồng loạt nổ súng. Hàng loạt quân địch đổ gục trước chiến hào. Chúng chạy lùi, tụt xuống những hố bom, rồi gọi pháo từ Mường Thanh và cứ điểm 208 ở gần đó, bắn đại bác và súng cối vào trận địa ta.

Bất thần, một toán quân địch xuất hiện bên sườn trái Đại đội 213. Bọn lính dù này khôn ngoan lợi dụng rãnh thoát nước sân bay, tiến lên bắt gặp một hố bom cắt đứt đường hào trận địa của ta, tạo điều kiện cho chúng chọc vào sườn đơn vị. Bỗng chốc thế trận của ta trở nên hỗn loạn. Địch và ta dùng tiểu liên, lựu đạn, lưỡi lê giành giật nhau từng đoạn chiến hào.

Tiểu đoàn trưởng Quốc Trị quyết định cho bộ đội rút về tuyến chiến đấu phía sau. Anh ra lệnh cho bộ đội siết lại đội ngũ chuẩn bị xung phong và gọi lựu pháo bắn vào chiến hào tiền duyên, ít phút trước đây còn là của ta. Cán bộ chỉ huy lựu pháo phân vân, vì khoảng cách giữa ta và địch quá gần. Nhưng bộ binh khẩn thiết yêu cầu, với lý do họ đã có công sự vững chắc, không lo trường hợp đạn pháo rơi tản mác. Tại trận địa hỏa lực súng cối, đồng chí Vũ Yên, Tham mưu trưởng Đại đoàn 308 nhận thấy quân địch khi tiến khi lùi, thường lợi dụng những hố bom trên đường băng, ra lệnh cho các khẩu đội chuẩn bị bắn xuống đây khi quân địch rút lui.

Cánh đồng Mường Thanh rung lên dưới hỏa lực của ta. Quân địch bị thương vong nhiều trên trận địa chiến hào chúng vừa chiếm. Cùng lúc này, chúng được lệnh của Bigeard rút lui. Bigeard nhận thấy không thể để tiểu đoàn dù hy sinh một cách vô ích. Chờ pháo ta ngừng bắn, những tên lính dù sống sót bỏ chiến hào tháo chạy về Mường Thanh. Tiểu đoàn trưởng 23 hạ lệnh cho bộ đội chiếm lại chiến hào. Pháo ta bắn đuổi theo quân địch rút chạy. Theo kinh nghiệm cũ, chúng lại lao xuống những hố bom. Những chiến sĩ súng cối chỉ còn chờ lúc này để trút đạn vào. Langlais và Bigeard đều nhận xét: Tiểu đoàn lê dương dù 2 trên đường rút về còn thiệt hại nhiều hơn khi tiến công.

Sau trận phản kích ở sân bay Mường Thanh ngày 23-4, viên chỉ huy Tiểu đoàn dù 2 Liesenfelt bị mất chức. Các Tiểu đoàn lê dương dù số 1 và số 2 lừng danh đã bị xóa sổ. Những binh lính còn lại của hai tiểu đoàn này được sáp nhập với nhau dưới một cái tên mới: Tiểu đoàn bộ binh lê dương dù.

Trong một số sách của ta viết về Điện Biên Phủ, khoảng thời gian từ sau cuộc tiến công khu Đông tới hết tháng 4, thường được coi là bước chuẩn bị cho đợt tiến công cuối cùng. Thực ra, đây là một đợt chiến đấu tiếp nối rất quan trọng, với nhiều sáng tạo, nhằm hoàn tất những nhiệm vụ đã đề ra cho đợt tiến công thứ hai, có tính chất quyết định đối với vận mệnh của quân địch ở Điện Biên Phủ. Theo một số nhà sử học phương Tây: "Cuộc chiến Huguette" (la bataille des Huguette) đã cướp đi những lực lượng ứng chiến cuối cùng của tập đoàn cứ điểm"./.

Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Indonesia

 Ngày 23-4, trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2024 tại Hà Nội, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tiếp Bộ trưởng Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi. Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá cao đóng góp quan trọng của Bộ trưởng Retno Marsudi cho thành công của Diễn đàn Tương lai ASEAN 2024, góp phần hiện thực hóa Tầm nhìn ASEAN đến năm 2045 về xây dựng Cộng đồng ASEAN tự cường, bền vững và phát huy vai trò trung tâm trong các vấn đề khu vực. Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính chuyển lời thăm hỏi của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đến Tổng thống Indonesia Joko Widodo, chúc mừng Indonesia tổ chức thành công tổng tuyển cử (vào tháng 2-2024), tin tưởng Indonesia sẽ tiếp tục phát triển thịnh vượng, có vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế, đạt được mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào dịp kỷ niệm 100 năm lập quốc (1945 -2045). Thủ tướng Phạm Minh Chính đánh giá quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam-Indonesia không ngừng phát triển mạnh mẽ, sâu sắc trên tất cả các lĩnh vực, hợp tác kinh tế là điểm sáng. Trong ASEAN, Indonesia hiện là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam và Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Indonesia. Kim ngạch thương mại sau 10 năm thiết lập khuôn khổ đối tác chiến lược tăng gần 3 lần. Trên cơ sở thành tựu đã đạt được và để tạo động lực mới, gắn kết hơn cho quan hệ song phương, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Bộ trưởng Retno Marsudi nhất trí tiếp tục đẩy mạnh hợp tác để sớm đưa quan hệ đối tác chiến lược lên tầm cao mới; nhất trí tiếp tục tăng cường trao đổi đoàn và tiếp xúc cấp cao, các cấp; triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác song phương, các thỏa thuận cấp cao, các văn kiện đã ký kết; tổ chức các hoạt động có ý nghĩa để kỷ niệm 70 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2025. Thủ tướng Phạm Minh Chính và Bộ trưởng Retno Marsudi thống nhất phấn đấu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 18 tỷ USD vào năm 2028 và theo hướng cân bằng. Bộ trưởng Retno Marsudi ghi nhận tích cực và cho biết sẽ chuyển các đề xuất của phía Việt Nam đến các cơ quan liên quan của Indonesia để nghiên cứu, xem xét tạo thuận lợi cho nông sản và các sản phẩm Halal của Việt Nam tiếp cận thị trường Indonesia; sớm cho phép xuất khẩu tôm hùm giống sang Việt Nam; tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực mới mà hai bên có nhu cầu và còn nhiều tiềm năng, dư địa như: Kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo, công nghệ bán dẫn, kinh tế số, chuyển đổi năng lượng, công nghiệp ô-tô điện, sản xuất pin xe điện…; tiếp tục thúc đẩy hợp tác nghề cá, thương mại gạo. Bộ trưởng Retno Marsudi đánh giá cao chính sách đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa và tự cường về kinh tế của Việt Nam, đặc biệt chia sẻ Indonesia hoàn toàn nhất trí, ủng hộ tầm nhìn sâu sắc của Việt Nam về tương lai của ASEAN. Bộ trưởng Retno Marsudi cũng nhấn mạnh mong muốn hợp tác chặt chẽ hơn nữa trong triển khai thỏa thuận giữa hai nước về vấn đề an ninh lương thực; đồng thời đề nghị Chính phủ Việt Nam tiếp tục ủng hộ các dự án đầu tư của Indonesia tại Việt Nam, một thị trường tiềm năng mà các doanh nghiệp Indonesia ngày càng quan tâm. Thủ tướng Phạm Minh Chính và Bộ trưởng Retno Marsudi cũng khẳng định tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực quan trọng khác như quốc phòng, an ninh, hợp tác biển; tiếp tục tăng cường giao lưu nhân dân, nhất là giữa thế hệ trẻ hai nước và thúc đẩy hợp tác du lịch. Đánh giá cao vai trò dẫn dắt của Indonesia trong hợp tác ASEAN, Thủ tướng Phạm Minh Chính và Bộ trưởng Retno Marsudi  nhất trí tiếp tục tăng cường hợp tác, củng cố đoàn kết, vai trò trung tâm của ASEAN, trong đó có việc ủng hộ Lào đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch ASEAN 2024, thúc đẩy triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN đến năm 2045, tăng cường đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN trong giải quyết các vấn đề khu vực, trong đó có duy trì lập trường chung ASEAN về vấn đề Biển Đông và thúc đẩy thực hiện Đồng thuận 5 điểm của ASEAN về vấn đề Myanmar.

Trao Kỷ niệm chương tặng Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam

Ngày 23-4, tại Hà Nội, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Phan Anh Sơn đã trao Kỷ niệm chương “Vì hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc” tặng Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Yamada Takio.

Đây là phần thưởng cao quý nhất của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam nhằm ghi nhận và tôn vinh những đóng góp quý báu của Đại sứ Yamada Takio trong thúc đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa nhân dân hai nước Việt Nam - Nhật Bản.

Phát biểu tại sự kiện, Chủ tịch Phan Anh Sơn cho biết: Trong 4 năm công tác tại Việt Nam, Đại sứ Yamada Takio đã rất tích cực đóng góp cho việc tăng cường quan hệ giữa hai nước trên các lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh, ngoại giao, kinh tế, văn hóa, giáo dục...

Theo ông Phan Anh Sơn, một trong những điểm nhấn quan trọng và nổi bật thể hiện được vai trò quan trọng của Đại sứ trong việc phối hợp với Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và Hội Hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản là tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Nhật Bản (21-9-1979/21-9-2023) tại Hà Nội với sự hiện diện của Hoàng thái tử Akishino cùng Công nương Kiko và đồng chí Trương Thị Mai, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư, Trưởng ban Tổ chức Trung ương, Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Nhật Bản. Buổi lễ được tổ chức long trọng, góp phần quan trọng vào việc tăng cường quan hệ hai nước.

Bên cạnh đó, Đại sứ còn tích cực tham gia và tổ chức các hoạt động tăng cường giao lưu văn hóa hai nước như: Cuộc thi Đại sứ thiện chí Hoa anh đào; Lễ trao giải Cuộc thi làm thơ Haiku cho trẻ em Việt Nam; Lễ hội Việt Nam - Nhật Bản... Điển hình, trong năm 2023, một loạt các hoạt động quan trọng đã được triển khai như: Buổi công diễn dự án opera “Công nữ Anio” do Nhật Bản và Việt Nam phối hợp sản xuất tại Hà Nội và Tokyo, Chương trình “Áo dài - Kimono Fashion Show” (tháng 3-2023), Giao lưu trà đạo phái Urasenke, Công diễn hài kịch truyền thống Kyogen tại Hà Nội và Hà Nam.

Thông qua các chương trình nói trên, Đại sứ đã nỗ lực làm sâu sắc sự hiểu biết và nhận thức của người dân Nhật Bản và Việt Nam về nét tương đồng, gần gũi trong văn hóa hai nước qua đó thúc đẩy hiểu biết lẫn nhau và quan hệ hữu nghị hai nước.

Một thành tích nổi bật trong nhiệm kỳ của Đại sứ Yamada Takio là thúc đẩy hợp tác phòng, chống đại dịch Covid-19 giữa hai nước. Dưới sự hỗ trợ của Đại sứ, hơn 7 triệu liều vaccine Covid-19 của Nhật Bản đã được cung cấp cho Việt Nam, góp phần giúp Chính phủ và nhân dân Việt Nam ứng phó với sự lây lan của dịch Covid-19. Bên cạnh đó, nhiều dự án trong khuôn khổ hợp tác viện trợ không hoàn lại cấp cơ sở của chính phủ Nhật Bản như xây dựng trường tiểu học tại tỉnh Thanh Hóa, rà phá bom mìn tại tỉnh Quảng Bình… đã được thực hiện, đóng góp vào sự phát triển bền vững của Việt Nam.

Chia sẻ tại sự kiện, Đại sứ Yamada Takio cho biết ông cảm thấy may mắn khi làm Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam trong giai đoạn vừa qua khi quan hệ song phương đang phát triển hết sức mạnh mẽ. Đại sứ khẳng định sẽ luôn mang theo những kỷ niệm đẹp về đất nước và con người Việt Nam, đồng thời sẽ tiếp tục đóng góp tích cực cho sự phát triển của quan hệ hợp tác hữu nghị tốt đẹp Việt Nam - Nhật Bản.

Đồng bộ trách nhiệm trong quản lý an toàn thực phẩm

 Đồng bộ trách nhiệm trong quản lý an toàn thực phẩm

Cục An toàn thực phẩm (ATTP), Bộ Y tế vừa có báo cáo, quý I-2024, cả nước có 16 vụ với 659 người bị ngộ độc thực phẩm (tăng gần 3 lần về số người bị ngộ độc so với cùng kỳ năm 2023), trong đó có 3 người tử vong.

Nghiêm trọng nhất là hai vụ xảy ra tại TP Nha Trang (Khánh Hòa) và TP Thuận An (Bình Dương) vào đầu tháng 4-2024 khiến nhiều người nhập viện. Từ ngày 15-4 đến 15-5 là thời điểm Tháng hành động vì ATTP năm 2024 chủ đề “Tiếp tục bảo đảm an ninh, ATTP trong tình hình mới” diễn ra ở nhiều địa phương. Câu hỏi đặt ra là làm sao để nâng cao hiệu quả bảo đảm ATTP, nâng cao tính đồng bộ, đầu mối quản lý, trách nhiệm trong chống thực phẩm bẩn?

Thực tế, công tác quản lý, bảo đảm ATTP luôn phức tạp, có tính đặc thù vì liên quan đến nhiều lĩnh vực, đối tượng. Lương thực, thực phẩm ở trong quy trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố diễn ra phổ biến ở trường học, xí nghiệp, nhà máy, bệnh viện, cơ quan, đơn vị, đường phố... Kinh doanh trực tuyến phát triển mạnh đã trở thành cánh tay nối dài để các loại lương thực, thực phẩm đến tay người tiêu dùng thuận tiện nhưng khó kiểm soát, nhất là các thực phẩm kém chất lượng, không rõ nguồn gốc. Sự thuận lợi và giá rẻ hơn so với thị trường thực, thói quen mua hàng ở chợ tự phát, sự coi nhẹ nguồn gốc, chứng nhận ATTP đang khiến nhiều người bỏ qua những rủi ro, nguy cơ gây hại sức khỏe.

Thực trạng trên luôn đặt ra yêu cầu mới trong quản lý ATTP. Luật ATTP và các nghị định, chỉ thị của Nhà nước trong quản lý ATTP được ban hành thời gian qua là cơ sở, hành lang pháp lý, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước. Gần đây nhất là Chỉ thị số 17/CT-TTg ngày 13-4-2020 của Thủ tướng Chính phủ về tiếp tục tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về ATTP trong tình hình mới. Trên cơ sở thí điểm Ban quản lý ATTP (gộp chung vai trò quản lý ATTP 3 ngành: Y tế, công thương, nông nghiệp và phát triển nông thôn) ở TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Bắc Ninh, đầu năm 2024 Chính phủ cho phép TP Hồ Chí Minh thành lập Sở ATTP. Kết quả thí điểm cho thấy tính hiệu quả, cần thiết của việc thành lập cơ quan quản lý ATTP giúp xác định rõ vai trò "đầu mối" về trách nhiệm, chủ động xử lý triệt để các vụ việc, nhận diện rõ và ngăn chặn các nguy cơ về vấn đề ATTP, tạo thuận lợi trong thủ tục hành chính, kiểm tra, giám sát... Tuy nhiên, để quản lý ATTP đạt hiệu quả toàn diện đòi hỏi sự đồng bộ trong việc chú trọng xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm sạch, kiểm tra tại nguồn sản xuất, hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất sạch, nâng cao ý thức về ATTP của người dân, doanh nghiệp...

Ở các địa phương chưa có thí điểm cơ quan quản lý ATTP, thiết nghĩ để bảo đảm công tác quản lý ATTP khép kín địa bàn cũng cần phát huy sự đồng bộ. Sự đồng bộ thể hiện ở tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, trách nhiệm người đứng đầu của cấp ủy, chính quyền địa phương, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp; ở cơ chế phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chức năng và chính quyền cơ sở trong kiểm tra, giám sát ATTP, tuyên truyền và phát huy vai trò giám sát, tố giác vi phạm ATTP của người dân, tạo hiệu ứng "hai chiều" trong ngăn chặn thực phẩm bẩn, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

HỒNG GIANG

Giải cứu thành công cháu gái 13 tuổi bị lừa bán ra nước ngoài

Ngày 23-4 Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh cho biết, đơn vị vừa phối hợp với Cục Phòng chống ma túy và tội phạm (Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng) giải cứu thành công cháu gái 13 tuổi (dân tộc Thái, quê ở huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên) bị lừa bán ra nước ngoài, hiện đã về tới Cửa khẩu Quốc tế Cầu Treo, tỉnh Hà Tĩnh an toàn.

Nạn nhân khai báo, tháng 9-2022, cháu quen người phụ nữ qua mạng xã hội Facebook, cháu bị dụ dỗ, lôi kéo rồi lừa bán sang Myanmar. Sau khi bị sập bẫy, chúng bắt ép cháu phải lao động vất vả.

Đến tháng 12-2023, các đối tượng bán cháu cho một công ty Trung Quốc ở đặc khu kinh tế tỉnh Bò Kẹo (Lào). Ở đây cháu bị áp bức lao động, làm việc vất vả. Các đối tượng yêu cầu, muốn thoát khỏi đây thì cháu phải thông báo với gia đình đưa số tiền chuộc là 10.000 nhân dân tệ (tương đương khoảng 350 triệu đồng tiền Việt Nam). Cháu tìm cách viết đơn kêu cứu, nhờ gửi tới Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh.

Sau nhiều ngày giải cứu, lực lượng chức năng đã đưa cháu về Việt Nam an toàn và gửi cháu tới Tổ chức trẻ em Rồng Xanh tại Hà Nội để hỗ trợ tâm lý, sức khỏe trước khi bàn giao cháu về với gia đình. Đồng thời, tiếp tục mở rộng điều tra, truy bắt các đối tượng trong đường dây.