"Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi, đấy là tất cả những gì tôi muốn, tất cả những điều tôi hiểu!"
Năm 1920, nội bộ Đảng Xã hội Pháp đã chia ra nhiều xu hướng, quan điểm khác nhau, ngay cả báo chí cũng tham gia vào các cuộc tranh luận về vấn đề lựa chọn Quốc tế II hay Quốc tế III. Cũng vì có nhiều khác biệt trong nội bộ nên ngày 29/2/1920, Đảng Xã hội Pháp tổ chức Đại hội bất thường tại Strasbourg.
Đến cuối năm, đúng vào ngày Giáng sinh, Đại hội Đảng Xã hội Pháp lần XXVIII đã chính thức khai mạc và họp một tuần tại thành phố Tours (nên vẫn được gọi tắt là Đại hội Tours). Đại hội này có 370 đại biểu tham dự họp, đại biểu chính thức là 285 với những thành phần xã hội đa dạng thay mặt cho 4640 tổ chức gồm 18 vạn đảng viên trong toàn quốc.
Nguyễn Ái Quốc tham dự đại hội với tư cách là đại biểu chính thức, duy nhất của các nước thuộc địa Đông Dương và đã có bài phát biểu lên án sự tàn bạo của chủ nghĩa thực dân Pháp, gây chú ý tại phiên họp chiều ngày 26/12/1920:
"Trong vài phút, tôi không thể vạch được hết những sự tàn bạo mà bọn tư bản ăn cướp đã gây ra ở Đông Dương. Nhà tù nhiều hơn trường học, lúc nào cũng mở cửa và chật ních người. Bất kỳ người bản xứ nào có tư tưởng xã hội chủ nghĩa cũng đều bị bắt và đôi khi bị giết không cần xét xử... Chúng tôi không có quyền tự do báo chí và tự do ngôn luận... Chúng tôi không có quyền cư trú và du lịch ra nước ngoài... Chúng tôi phải sống trong cảnh ngu dốt tối tăm vì chúng tôi không có quyền tự do học tập. Ở Đông Dương, bọn thực dân tìm mọi cách để đầu độc chúng tôi bằng thuốc phiện và làm chúng tôi đần độn bằng rượu..."
Người đề nghị Đảng Xã hội phải có hành động thiết thực để ủng hộ người bản xứ: "Chúng tôi thấy rằng việc Đảng Xã hội gia nhập Quốc tế thứ ba có nghĩa là Đảng hứa một cách cụ thể rằng từ nay Đảng sẽ đánh giá đúng tầm quan trọng của vấn đề thuộc địa. Đảng phái một đồng chí của Đảng để nghiên cứu tại chỗ những vấn đề ở Đông Dương và đề xuất những hoạt động cần phải tiến hành".
Cuối cùng Người kêu gọi: "Nhân danh toàn thể loài người, nhân danh tất cả các đảng viên xã hội, cả phái hữu lẫn phái tả, chúng tôi kêu gọi: Các đồng chí, hãy cứu chúng tôi".
Cả hội trường đã vỗ tay nhiệt liệt hoan nghênh bài phát biểu độc đáo của Nguyễn Ái Quốc. Buổi sáng ngày 28/12/1920, Đại hội nhận được điện tín của QTCS gửi đến chúc mừng có chữ ký của Lênin và 17 người trong Ban chấp hành QTCS. Ngày hôm sau, nữ đồng chí Clara Zetkin, Ủy viên đoàn Chủ tịch Ban chấp hành QTCS, người rất gắn bó với Lênin, còn bất ngờ xuất hiện phát biểu ý kiến trước Đại hội.
Trong suốt thời gian họp, các đại biểu đã tranh luận sôi nổi, gay gắt, căng thẳng về việc gia nhập Quốc tế III hay ở lại Quốc tế II, thành lập Đảng Cộng sản hay giữ nguyên Đảng Xã hội? Cuộc tranh cãi rất kịch liệt, có đại biểu thậm chí bỏ ra về rồi hôm sau quay lại họp tiếp. Nguyễn Ái Quốc đã lắng nghe các cuộc tranh cãi nhưng không hiểu lắm nên khá nhức đầu.
Một hôm, Người cũng nêu ý kiến: "Các bạn đều là những người xã hội rất tốt! Tất cả các bạn đều muốn giải phóng giai cấp công nhân? Vâng. Như thế dù đệ nhị, đệ nhị rưỡi hay đệ tam Quốc tế phải chăng cũng thế cả.
Những Quốc tế ấy đều không là cách mạng cả sao? Những Quốc tế ấy đều không đấu tranh cho chủ nghĩa xã hội cả sao? Dù các bạn gia nhập Quốc tế này hoặc Quốc tế nọ, các bạn cũng phải đoàn kết nhất trí. Tại sao tranh luận nhiều thế? Trong khi các bạn tranh luận ở đây, thì đồng bào chúng tôi đang rên xiết ở Việt Nam".
Các đại biểu đều cười, nữ đồng chí Rose, người ghi biên bản tốc ký của Đại hội nói với Người: "Anh Nguyễn, cũng hơi khó giải thích cho anh rõ vì anh là một người mới. Nhưng tôi chắc sau này anh sẽ hiểu tại sao chúng tôi thảo luận nhiều thế, vì nó quan hệ đến tiền đồ của giai cấp công nhân".
Cuối cùng, các đại biểu đã phân chia ra làm 4 khuynh hướng khác nhau: ủng hộ gia nhập QTCS, không ủng hộ gia nhập QTCS, chờ thêm lực lượng gia nhập và không có ý kiến (phiếu trắng). Đến 22h ngày 29/12/1920, Đại hội bỏ phiếu, có 3208 đại biểu tán thành tham gia QTCS (trong đó có phiếu của Nguyễn Ái Quốc), 1390 đại biểu không tán thành.
Sau khi bỏ phiếu, Rose đã hỏi Nguyễn Ái Quốc tại sao lại ủng hộ cho Quốc tế III?
Người trả lời: "Rất đơn giản. Tôi không hiểu chị nói thế nào là chiến lược, chiến thuật vô sản và nhiều điểm khác! Nhưng tôi hiểu rõ một điều: Quốc tế III rất chú ý đến vấn đề giải phóng thuộc địa... Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi, đấy là tất cả những điều tôi muốn, đấy là tất cả những điều tôi hiểu".
Khi công bố kết quả bỏ phiếu, mọi người cùng hát vang bài Quốc tế ca. Những ai không phục kết quả cuối cùng của Đại hội thì ra về. Những đại biểu ở lại thông qua nghị quyết thành lập Đảng Cộng sản Pháp, phân bộ Pháp của QTCS. Đúng 2h30 sáng 30/12/1920, chủ tịch phiên họp long trọng tuyên bố: Đại hội Đảng Cộng sản Pháp khai mạc! Giờ phút này mang ý nghĩa lịch sử không chỉ đối với phong trào công nhân Pháp mà còn là giờ phút quan trọng báo hiệu người cộng sản Việt Nam đầu tiên chính thức dẫn dắt phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam dưới ngọn cờ của chủ nghĩa Lênin.
Jacques Duclos, một người đồng chí cùng chung lý tưởng với Nguyễn Ái Quốc lúc đó đã viết trong hồi ký: "Thời ấy họ (những người cộng sản) có một cách nhìn và tin tưởng vào luồng cách mạng đang sôi sục ở châu Âu và cả thế giới. Nguyễn Ái Quốc chắc chắn cũng nghĩ và quan niệm như vậy. Người thanh niên yêu nước tha thiết này hẳn có hy vọng tràn trề vào sự giúp đỡ quốc tế, vào tình nghĩa của tất cả những người đang làm cách mạng khắp hoàn cầu- những người với bổn phận quốc tế sẽ giúp đỡ những dân tộc bị trị vùng lên".
Và ý nghĩa to lớn của sự kiện này cũng được chính Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh kể lại: "Được rèn luyện trong thực tế đấu tranh anh dũng của công nhân và của Đảng Cộng sản Pháp mà tôi đã tìm thấy chân lý của chủ nghĩa Mác-Lênin, đã từ một người yêu nước tiến bộ trở thành một chiến sĩ xã hội chủ nghĩa".
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét